Pomyśl o pieniądzach

Rozsądne zarządzanie pieniędzmi i robienie planów finansowych na przyszłość, to dwie z najważniejszych umiejętności przydatnych w codziennym życiu. Jednakże, jak wykazało niedawne badanie opinii, około 29% dorosłych Brytyjczyków uważa, że uzyskanie niezależnej i prostej porady finansowej nie jest łatwe. Podejmowanie decyzji dotyczących finansów jest wyzwaniem dla każdego, bez względu na poziom dochodów. Poniżej znajdują się najczęściej zadawane pytania na ten temat.

• W jaki sposób przygotować się finansowo na różne zdarzenia życiowe, takie jak kontynuowanie edukacji, urządzanie domu czy założenie rodziny?
• Jak pozbyć się przeterminowanego zadłużenia?
• Jak przygotować budżet i jak go nie przekraczać?
• Jak mądrze pożyczać?
• Jak oszczędzać na przyszłość?

Książka ta ma pomóc czytelnikowi w znalezieniu prostych i jasnych odpowiedzi na te pytania oraz doradzić gdzie jeszcze można szukać wsparcia. Dzięki niej czytelnik zdobędzie pewność, że rozumie podstawy dobrego zarządzania własnymi finansami.

Co powoduje problemy finansowe?

Statystyki wskazują na to, że przeciętna brytyjska rodzina:

• nie oszczędza lub ma tylko niewielkie oszczędności – w 2006 r. brak oszczędności deklarowała co trzecia osoba!
• ma co miesiąc dużą liczbę stałych wydatków związanych z utrzymaniem oraz
• ma ciągle zwiększające się zobowiązania kredytowe.

Oznacza to, że większość ludzi ma problem z płynnością finansową. Jest wiele przyczyn takiej sytuacji i warto przyjrzeć się niektórym z nich.

Brak wiedzy na temat finansów

Wiele osób nigdy nie uczyło się jak radzić sobie z własnymi pieniędzmi. Z tego względu zarządzanie budżetem, kontrola nad odsetkami i kosztami pożyczek to dla nich zadanie zbyt trudne, a te umiejętności mają bezpośredni wpływ na nasze codzienne życie.

Naciski ze strony innych osób

W naszym społeczeństwie ciągle znajdujemy się pod presją określonego stylu życia nakazującego kupowanie „właściwych” produktów – jest to szczególnie istotne dla ludzi młodych. Reklamy nieustannie kuszą, aby kupować rzeczy, których „potrzebujemy”, aby pławić się w luksusie, na który “zasługujemy” choć, gdybyśmy tylko pomyśleli chwilę dłużej, uznalibyśmy, że rzeczy te wcale nie są dla nas takie ważne.

Pieniądze i posiadanie (materializm)

Społeczeństwo ma tendencję do mierzenia sukcesu posiadanym bogactwem – osiągnięcie sukcesu oznacza możliwość posiadania wszystkiego, co chcemy gdy przyjdzie nam na to ochota.

Warto pamiętać, że reklama tworzona jest tylko w jednym celu – by zachęcić nas do zakupu. Reklama często powoduje, że czujemy się niezadowoleni z tego, co już mamy. Podczas niedawnych wyprzedaży duży londyński dom handlowy reklamował się prostymi sloganami: „Kup mnie, zmienię Twoje życie” i „Kupuję, więc jestem”. Chwytliwe, jednak całkowicie nieprawdziwe!

Do zakupów łatwiej namówić tych którzy:

• odwiedzają sklepy, mimo że nie maja nic konkretnego do kupienia;
• oglądają telewizję;
• przeglądają gazety, magazyny, katalogi, oraz
• spędzają czas w internecie.

Wydajemy więcej także wtedy, gdy korzystamy z kredytu. Karta kredytowa jest przydatna, ale może też kusić do zakupu rzeczy, na które nas nie stać.

Zadłużenie

W ostatnich latach wysokość zadłużenia społeczeństwa Wielkiej Brytanii wzrosła. Obecnie wynosi ponad 1,4 biliona £ (czyli milion milionów), co stanowi 29 000 £ (włączając kredyty hipoteczne) na każdego dorosłego mieszkańca kraju.

Choć korzystanie z kredytu może dla wielu być bardzo pomocne, zawsze znajdzie się ktoś, kto stanie w obliczu problemów finansowych i będzie potrzebował pomocy. Każdy może popaść w długi.

Utrata pracy, problemy zdrowotne czy rozpad związku – wszystkie te zdarzenia zagrażają naszym finansom.

Polityka państwa

Wszystkie rządy muszą stawić czoła dylematom związanym z faktem, że żyjemy coraz dłużej.

Oznacza to większą niż kiedykolwiek liczbę emerytów. Tradycyjny wiek emerytalny to 65 lat, jednak rząd już planuje jego wydłużenie. Usługi społeczne i zdrowotne oraz opieka społeczna uległy zmianie, pozostawiając często ludzi ich własnemu losowi.

Ciągle zmieniające się stopy procentowe oraz polityka finansowa i fiskalna, na przykład dotycząca opłat za kształcenie, powodują, że planowanie przyszłości finansowej jednostek i rodzin staje się coraz trudniejsze.

Przygotowanie na niespodziewane zdarzenia

Każdy przechodzi w życiu przez różne etapy. Każdy z tych etapów może skutkować zmianami sytuacji finansowej i rozsądek nakazuje przygotować się na te zmiany w możliwie najlepszy sposób.

Nauka wiąże się ze znacznymi kosztami, zwłaszcza, gdy studiujemy z dala od domu. Wziąć należy pod uwagę zarówno opłaty za studia jak i koszty utrzymania. Więcej porad finasowych dla studentów można znaleźć na stronie internetowej www.creditaction.org.uk/student lub www.nusonline.co.uk

Samochód to jeden z pierwszych większych zakupów, jakich dokonujemy. By dowiedzieć się więcej na ten temat warto sprawdzić dział Zdarzenia na www.moneybasics.co.uk lub www.theaa.com

Pierwszy własny dom i jego urządzenie to ogromne obciążenie, wymagające głębokiego zastanowienia i rady, bez względu na to czy decydujemy się na zakup czy wynajem. Informacje i narzędzia, takie jak kalkulator hipoteki można znaleźć na stronie www.moneybasics.co.uk

Założenie rodziny to znakomity plan, który jednak może szybko doprowadzić do presji finansowej, jeśli nie umie się właściwie zarządzać budżetem. Różnie szacuje się koszty wychowania dziecka – mogą osiągnąć one nawet 150 000 £ do czasu osiągnięcia przez dziecko wieku 21 lat! Aby dowiedzieć się więcej na ten temat i nauczyć dzieci, jak mądrze gospodarować pieniędzmi, warto wejść na strony: www.moneystuff.co.uk i www.moneybasics.co.uk

Rzadko zdarza się pracować w jednym miejscu przez całe życie, a w przypadku zwolnienia dochody zwykle szybko spadają. Ta książka pomoże tym, którzy stracili pracę, a wizyta w lokalnym urzędzie pracy pozwoli im upewnić się, że otrzymuja wszystkie przysługujące im świadczenia. Warto też skorzystać ze strony www.jobcentreplus.gov.uk

Należy także pamiętać, że przewlekła choroba lub niepełnosprawność mogą poważnie naruszyć nasze finanse. Aby stworzyć sobie coś w rodzaju poduszki bezpieczeństwa finansowego w nagłych, nieprzewidzianych wypadkach, watro zgromadzić oszczędności w wysokości około trzymiesięcznych kosztów utrzymania.

Separacja i rozwód Niestety niektóre związki rozpadają się, a wtedy trzeba natychmiast postarać się o pomoc, zwłaszcza, jeżeli są dzieci. Zwykle koszt rozwodu szacuje się na 30 000 £. Warto odwiedzić www.moneybasics.co.uk, www.relate.org.uk lub www.csa.gov.uk

Strata bliskiej osoby w przypadku zgonu współmałżonka mogą przysługiwać ci pewne świadczenia socjalne.

Więcej informacji na ten temat można znaleźć w dziale Prawa i obowiązki na stronie www.direct.gov.uk. Należy także sprawdzić, czy rodzice posiadali jakieś polisy ubezpieczeniowe.

Emerytura w momencie przejścia na emeryturę regularne dochody osiągane w pracy zawodowej zastępowane są przez emeryturę wypłacaną przez państwo oraz, w niektórych przypadkach, indywidualne fundusze emerytalne. Aby uniknąć zubożenia w podeszłym wieku, należy regularnie oszczędzać od czasów młodości. Więcej informacji znajduje się na stronach: www.moneybasics.co.uk, www.ageconcern.org.uk oraz www.thepensionservice.gov.uk

W końcu, każdy powinien zostawić po sobie testament. W dziale Zasoby na naszej stronie internetowej www.creditaction.org.uk można znaleźć przewodnik po tym jak sporządzić testament.

Co się może stać jeśli zignorujesz swoje kłopoty finansowe

Na różnych etapach życia ludzie martwią się o pieniądze – często, dlatego, że czują na sobie ciężar zbyt wielu zobowiązań oraz z powodu braku stabilności zatrudnienia. Gdy człowiek boryka się z problemami finansowymi, łatwo rodzą się w nim negatywne uczucia: obawa, poczucie winy, niska samoocena.

Problemy pieniężne i związany z nimi stres mogą mieć wymienione niżej efekty.

Problemy zdrowotne

Ciągłe zamartwianie się wycieńcza i prowadzi do silnego niepokoju. Wiele osób, które popadają w długi niepotrzebnie żyje w strachu przed utratą domu, procesem sądowym czy uwięzieniem. Do lekarzy często zgłaszają sie ludzie żyjący pod ciągłą presją, więc jeśli zaczynasz mieć problemy ze zdrowiem, nie wstydź się i skontaktuj się z lekarzem.

Samotność

Niestety, w obliczu problemów finansowych wielu ludzi odcina się od przyjaciół. Częściowo wynika to z dumy. Niektórzy wstydzą się, że znaleźli się w trudnej sytuacji, ale jeszcze bardziej wstydzą się poprosić o pomoc.

Nie wiedzą o jakie świadczenia mogą się ubiegać, a skomplikowane formularze i procedury też nie pomagają. Nie wolno poddawać się takim uczuciom. Wielu z twoich przyjaciół mogło przechodzić przez podobne problemy. Dla nich przyjaźń jest znacznie cenniejsza niż pieniądze.

Rozpad związku

Relate, największa firma w Wielkiej Brytanii zajmującą się doradztwem przy problemach w związku, twierdzi, że w wielu związkach główną przyczyną rozpadu są pieniądze. Ukrywając przed partnerem trudną sytuację ryzykujemy utratą zaufania, które znacznie trudniej odzyskać niż wyjść z długu.

Problemy w pracy

Może okazać się, że problemów finansowych nie da się po prostu zostawić w domu i wyjść do pracy. Stres i niepokój nie są dobrym doradcą i prowadzą do podejmowania złych decyzji, które mogą wpływać na innych (także na ich bezpieczeństwo).

Być może w kontaktach z kolegami zaczyna brakować ci cierpliwości, a to zaszkodzi relacjom w pracy. Nadużycie zaufania pracodawcy także może okazać się kuszące.

Może przyjdzie ci do głowy, żeby zmienić rozliczenie wydatków, albo ukraść coś, żeby w domu związać koniec z końcem. Ryzykujesz utratą pracy i zniszczeniem sobie reputacji, a działania takie są nielegalne.

Zwątpienie

Gdy znajdziesz się w spirali zadłużenia, nie jesteś bezsilny, choć tak właśnie możesz się czuć. Możesz podjąć rzeczywiste działania i zrobić coś z zaistniałą sytuacją. Gdy toniesz w długach i ciągle boisz się kolejnego kryzysu finansowego, ta książka pokaże ci co robić, by go uniknąć.

Co robić, gdy toniesz w długach?

1. Przyznaj, że masz problem Gdy boisz się przyjmować listy, odbierać telefony, czy otwierać drzwi, czas poszukać pomocy. Zignorowanie takiej sytuacji może spowodować, że stracisz poczucie kontroli i zaczniesz bać się jutra. Stawienie czoła problemowi może przerażać, lecz jest to pierwszy, konieczny krok do uporania się z nim.

2. Rozmawiaj z ludźmi Gdy już przyznasz się do tego, że masz problem, porozmawiaj z rodziną i przyjaciółmi, napisz do banku, towarzystwa budowlanego i wierzycieli. Zwykle ludzie okazują więcej zrozumienia, gdy wiedzą z czym się borykasz i dlaczego. Wierzyciele na pewno nie zrezygnują, ale jeżeli postawisz sprawę uczciwie i jasno, i powiesz im o problemie, być może będą skłonni ci pomóc.

3. Poszukaj porady Im dłużej nic nie robisz z problemem, tym staje się poważniejszy. Zadzwoń na informację telefoniczną CCCS 0800 138 1111 lub wejdź na stronę www.cccs.co.uk i skorzystaj z narzędzia Sposób na dług. Informacja telefoniczna obsługiwana jest przez doświadczonych, troskliwych pracowników przeszkolonych w udzielaniu pomocy.

Albo porozmawiaj z Citizens Advice Bureau (Biuro Praw Obywatelskich) (numer znajduje się w książce telefonicznej). Cokolwiek robisz, nie korzystaj z organizacji, które każą sobie płacić za udzieloną poradę.

Tworzenie budżetu

Budżet brzmi nudno, ale to właśnie jest pierwszy, niezbędny krok do przejęcia kontroli nad własnymi finansami. To plan, który pozwoli określić twoje regularne dochody, wydatki i oszczędności.

Budżet pozwoli także poznać poziom i znaczenie wydatków i dokładnie ustalić, co się dzieje z twoimi pieniędzmi.

Po co potrzebny jest budżet

Stworzenie budżetu pomoże ci:

• pozbyć się stresu dzięki planowaniu i kontrolowaniu nawyków związanych z wydatkami,
• sprawdzić, czy kontrolujesz swoje finanse,
• ustalić, jakie będą Twoje wpływy co tydzień, czy miesiąc i ile będzie trzeba wydać,
• zrezygnować z niepotrzebnych wydatków, oraz
• zaoszczędzić.

Jak się tworzy budżet?

Budżetowanie nie jest trudne, choć wymaga odrobiny koncentracji i trochę pracy. Nie trzeba być znawcą finansów ani geniuszem matematycznym, żeby to zrobić!

Wypróbuj następujące rady.

Bądź uczciwy. Nie próbuj omijać żadnych pozycji ani zaniżać wydatków.

Zachowaj spójność i dokładność. Tworzenie budżetu wymaga regularnego odnotowywania wydatków. Drobne zakupy szybko się sumują – najprawdopodobniej wydajesz więcej niż Ci się wydaje. Najbezpieczniejszym sposobem zapisywania wydatków jest korzystanie z naszego najnowszego narzędzia Moneybasics Spendometer.

Można je ściągnąć za darmo ze strony www.creditaction.org.uk/spendometer. Dzięki niemu można kontrolować budżet w dowolnym czasie przez telefon komórkowy.

Tworzenie budżetu

Aby stworzyć własny budżet, skorzystaj z prostego formularza budżetu i przejdź przez kroki opisane poniżej.

1. Ustal, jakie masz dochody (włączając świadczenia). Pamiętaj, by zawsze brać pod uwagę dochód netto, czyli dochód po odjęciu podatków i składek ubezpieczeniowych. Przykład z formularza wskazuje z jakich źródeł pochodzą twoje dochody.
2. Stwórz listę stałych zobowiązań. Powinna ona obejmować takie zobowiązania jak: podatki lokalne, kredyt hipoteczny, wynajem, ogrzewanie, ubezpieczenie i tym podobne.
3. Podsumuj swoje codzienne wydatki na życie – powinny ona zwierać takie pozycje jak: wyżywienie, odzież, transport, rozrywki i tym podobne.
4. Zapisuj wydatki na specjalne okazje takie jak: prezenty urodzinowe i gwiazdkowe, naprawy i remonty w domu lub mieszkania, wakacje i tym podobne. Co prawda nie są to codzienne wydatki, lecz warto co miesiąc odkładać jakąś kwotę na ten cel.
5. Pamiętaj, aby dochody i wydatki obejmowały ten sam okres. Na przykład, jeśli dochód liczony jest miesięcznie, wydatki także powinny być zliczane miesięcznie.
6. Podsumuj dochody i wydatki. Jeżeli wydajesz więcej niż zarabiasz, to znaczy, że potrzebujesz pomocy w radzeniu sobie z finansami. Pamiętaj, by co miesiąc przeglądać budżet i aktualizować go w zależności od zmiany dochodów i wydatków.

Ustal, które wydatki są najważniejsze

Aby dobrze zarządzać finansami, należy ustalić priorytety dla wydatków (określić, które są najważniejsze). To może być kwestia indywidualna, lecz są też ogólne wskazówki.

• Po pierwsze, zapłać rachunki. Upewnij się, że co miesiąc regulujesz najważniejsze wydatki – na przykład: wynajem lub kredyt hipoteczny, rachunki za media (gaz, woda i elektryczność) i opłaty za samochód.
• Następnie płać za swoje codzienne potrzeby, jak pożywienie i transport.
• Koszty okresowe pojawiają się np. co trzy miesiące lub co roku. Pamiętaj, aby odłożyć wystarczającą kwotę na pokrycie tych wydatków.
• Oszczędzaj na nieprzewidziane, nagłe wypadki. Niespodziewane sytuacje się zdarzają i warto mieć fundusz na takie okazje.
• Jeżeli wszystkie te wydatki zostaną pokryte, można myśleć o oszczędzaniu na przyszłe plany takie jak zakup domu, kształcenie i tym podobne.

 

Dochody	£
Główne wynagrodzenie (po opodatkowaniu)
Główne wynagrodzenie partnera (po opodatkowaniu)
Zasiłek dla osób pracujących (Working Tax Credit) lub zasiłek na opiekę nad dzieckiem (Child Tax Credit)
Wynagrodzenie za pracę w niepełnym wymiarze godzin
Emerytura
Zasiłki socjalne
Alimenty
Dochody z wynajmu lub od lokatorów
Odsetki lub inne dochody z inwestycji (z rachunków inwestycji budowlanych i innych)
Razem (A)

 

Wydatki - Stałe zobowiązania	£
Raty kredytu hipotecznego
Wynajem
Alimenty na dzieci
Opiekunka do dziecka lub przedszkole
Podatek lokalny
Elektryczność
Gaz
Woda
Telefon stacjonarny i komórkowy
Abonament telewizyjny
Podatki motoryzacyjne
Opłaty motoryzacyjne
Ubezpieczenie samochodowe
Ubezpieczenie domu i jego wyposażenia
Ubezpieczenie osobiste
Polisa na życie
Raty za zakupy
Raty pożyczek
Wypłaty emerytury
Płatności kartą kredytową
Razem (B)

 

Wydatki codzienne	£
Wyżywienie
Odzież i obuwie
Paliwo i transport
Rozrywki – video, prasa, kluby, kino itp.
Leki i recepty
Kieszonkowe dla dzieci
Razem (C)

 

Koszty okazjonalne	£
Naprawa samochodu
Naprawy w gospodarstwie domowym i remonty
Prezenty urodzinowe
Prezenty gwiazdkowe
Wakacje
Rachunki od weterynarza
Wymiana urządzeń domowych (kuchenka mikrofalowa, pralka itp.)
Dentysta
Okulista
Razem (D)

 

Suma wszystkich wydatków (B+C+D) = E

£

 

Dochody razem (A)	£
Minus wydatki razem (E)	£
Saldo	£

 

Dobrze jest porozglądać się przed dokonaniem zakupu, zamiast kupować w pierwszym sklepie po drodze. Podobne przedmioty w innym sklepie mogą się nieznacznie różnić i bardziej ci odpowiadać, nie wspominając już o różnicy w cenie.

Doskonałym narzędziem do porównywania cen jest Internet, zwłaszcza, że w sieci wiele rzeczy można kupić taniej, więc warto od tego zacząć.

Porównywanie porównywalnych

Porównuj tylko to, co da się porównać. Zwykle, gdy o tym mowa, używa się przykładu z jabłkami i pomarańczami. Nie da się bezpośrednio porównać owoców tak różnych jak jabłka i pomarańcze.

Nie ma sensu porównywać ceny kilograma jabłek z ceną kilograma pomarańczy. Porównać można tylko jabłka z jabłkami i pomarańcze z pomarańczami. Inna metodą porównywania jest sprawdzanie wagi lub wielkości.

Przykład Widzisz dwa opakowania płatków kukurydzianych w supermarkecie. Jedno kosztuje 1 £ za 800 gram. Drugie kosztuje 1,40 £ za kilogram. Które z nich jest tańsze biorąc pod uwagę ich wagę?

To należy obliczyć. Mniejsza paczka kosztuje 25 pensów za 200 gram, większa 28 pensów za 200 gram, czyli w tym przypadku mniejsza paczka jest tańsza. Jednakże dziś supermarkety są zobowiązane do umieszczania na produktach cen za 100 gram, więc wystarczy się przyjrzeć, żeby ustalić, która z ofert jest tańsza.

Można także przyjąć inne podejście. Zamiast koncentrować się na cenie, warto zastanowić się dlaczego kupujemy dany produkt i jak długo będziemy z niego korzystać. Takie podejście często skutkuje mądrzejszymi zakupami – nie ma sensu korzystać z okazji, jeśli nie będziemy w stanie wykorzystać produktu przed końcem jego daty przydatności do użytku.

Ocena ofert specjalnych i promocji

Jedną z popularnych metod nakłaniania do większych zakupów jest wprowadzanie kart lojalnościowych i bonusów za zgromadzone punkty. Mogą być one bardzo przydatne, jeżeli często robisz zakupy w jednym sklepie, zwłaszcza, jeśli dzięki temu można skorzystać z ofert specjalnych lub zniżek dla posiadaczy kart.

Pamiętaj jednak, żeby kupować tylko to, czego potrzebujesz. Rabat w wysokości 20% oznacza, że ciągle jeszcze trzeba zapłacić 80% ceny!

Jeżeli udział w takim programie wyda ci się kuszący, dokładnie przejrzyj katalog nagród przed zapisaniem się i zadaj sobie następujące pytania:

• czy naprawdę tego potrzebuję?
• czy kupiłbym to, gdyby nie znalazło się w katalogu nagród?

Jeśli odpowiedź będzie twierdząca, to zapewne dobrze zrobisz godząc się. Jednak, jeśli w katalogu nie ma nic, czego potrzebujesz, nie ma sensu się zapisywać.

Pomyśl o wartości krótko- i długoterminowej

Wartość zakupu zależy od tego, jak długo spodziewasz się czerpać korzyści z jego użytkowania. Na przykład, jeżeli szukasz mebli, które przetrwają lata, być może nie zdecydujesz się na najtańsze. Zakup taki może być droższy, ponieważ wykonany jest z lepszych materiałów i ma lepszą jakość.

W dłuższej perspektywie ma to większą wartość. Z drugiej strony, rodzic kupujący odzież dla szybko rosnącego dziecka wie, że nie będzie ona pasować przez zbyt długi czas. Dlatego być może zdecyduje się na coś tańszego zamiast produktów najwyższej jakości. Kupowanie odzieży dla dzieci i nastolatków to temat związany także z presją rówieśniczą (naciskiem ze strony przyjaciół).

Dzieci i nastolatki bywają podatne na presję rówieśniczą i często protestują przeciwko noszeniu czegokolwiek, co nie ma właściwej metki. Dobrym pomysłem jest więc dawanie nastolatkom kieszonkowego.

Należy określić kwotę i trzymać się jej. Jeżeli wydadzą wszystkie swoje pieniądze na firmowe trampki i nic im nie zostanie, nie powinny sprzeczać się z rodzicami (choć zapewne i tak będą).

Zakup czy wynajem?

Czasami produkt, który chcesz kupić można po prostu wypożyczyć. Zamiast wejść w posiadanie danego przedmiotu opłacasz wynajem lub koszt wypożyczenia przez określony czas. Na przykład filmy na video lub DVD.

Być może uznasz, że zakup płyty DVD z najnowszym filmem to zbędny wydatek – stąd popularność sklepów z filmami video, w których można wypożyczyć DVD lub video na jedną noc. Z drugiej strony, entuzjasta kina może zdecydować się na zakup jakiegoś klasycznego filmu, aby oglądać go w każde święta.

Czasem lepiej jest wypożyczyć niż kupować. Jeśli na przykład do zrobienia czegoś w domu potrzebujesz bardzo specjalistycznych narzędzi, lepiej je wypożyczyć niż kupować.

Czytanie małej czcionki

Bardzo ważne jest, żeby nigdy nie podpisywać żadnej umowy bez uważnego przeczytania. Może być to kłopotliwe, bo większość takich dokumentów jest bardzo długa.

Jednakże, jeśli nie zapoznasz się ze wszystkimi warunkami, może cię to wiele kosztować. Jeśli masz wątpliwości, dopytaj i nie bój się zmienić zdanie, jeśli uzyskane wyjaśnienia nie będą zadowalające. Pamiętaj, żeby nie wyrzucać dokumentów i rachunków, które otrzymujesz przy zakupie, gdyż towar może okazać się wadliwy lub objęty ubezpieczeniem.

Po latach sytuacja niektórych ludzi może się zmienić z powodu zdarzeń takich jak np. utrata pracy, a mogą już nie pamiętać, że są na taką okoliczność ubezpieczeni od spłaty zadłużenia.

Opieranie się emocjom i innym naciskom

Przy dokonywaniu zakupów nie zawsze kierujemy się wyłącznie logiką. Często w grę wchodzą nasze emocje, na przykład z powodu reklamy, lub sposobu opakowania i przedstawienia produktu. Supermarkety często stosują kuszący zapach świeżo wypieczonego chleba, aby skłonić klientów do zakupów i w rezultacie ludzie kupują więcej niż planowali!

Nigdy nie kupuj pod wpływem impulsu (zwłaszcza, gdy zakup jest drogi), bez dania sobie chwili na przemyślenie jak masz zamiar zapłacić. Jeżeli masz zamiar kupić coś drogiego, na przykład nowy odtwarzacz DVD, najpierw idź na kawę, najlepiej w innym sklepie, i przemyśl to. Często rozsądniej jest zostawić kartę kredytową w domu. Jeśli naprawdę czegoś potrzebujesz, zawsze możesz wrócić, a dzięki temu rozwiązaniu unikniesz kupowania pod wpływem impulsu i żalu z tego powodu.

Władza dzieci nad rodzicami podczas robienia zakupów jest ogromna. To duża presja, pod wpływem której czasem nie myśli się rozsądnie o tym, co się kupuje i zanim się człowiek obejrzy, kupuje coś, czego nie powinien.

Staraj się opierać naciskom na kupowanie rzeczy, których nie potrzebujesz i na które cię nie stać. Częstą wymówką, stosowaną, gdy ktoś chce sam siebie przekonać do zakupu, jest argument, że na tym zakupie oszczędzasz. Może być to płaszcz, którego cena została obniżona. Kosztował 100 £ a teraz już tylko 60 £. Oszczędzasz 40 £!

To doskonały przykład jak podstępna jest nasza głowa. Staramy się usprawiedliwić wydanie dużej ilości pieniędzy oszczędnościami, ale żeby zaoszczędzić ciągle musimy wydać 60 £. Nigdy nie używaj argumentu „Zobacz, ile oszczędzam!”, by przekonać się do zakupu pod wpływem impulsu. Zawsze myśl o tym, czy rzeczywiście potrzebujesz tego produktu.

Oczywiście zdarzają się takie okazje, że rozsądek nakazuje z nich korzystać i kupować na wyprzedażach, ale tylko jeśli jest to coś, czego potrzebujesz, a cena i jakość sprawiają, że będzie to dobry zakup. Gdy używasz kart kredytowych pamiętaj, że jeśli nie spłacisz zadłużenia w terminie, naliczone zostaną od niego odsetki.

Więc jeśli masz płacić odsetki i nie spłacisz kredytu przed końcem miesiąca, „okazja” może okazać się bardzo droga.

Jak się poskarżyć

Wielu ludzi boi się składać reklamacje. Lecz jeśli zakup nie spełnia oczekiwań, kupujący ma prawo wyrazić niezadowolenie. Poniżej znajdują się cztery ważne kwestie, o których należy pamiętać, przy składaniu reklamacji.

• Nie trać spokoju.
• Nie rzucaj oskarżeń.
• Zdecyduj, jak najlepiej składać zażalenie. Czasem list jest lepszym rozwiązaniem niż telefon i zawsze warto mieć jakiś dowód, że składało się reklamację. Jeżeli produkt da się przenieść, możesz odnieść go do miejsca zakupu i pokazać, że jest wadliwy.
• Zawsze wyjaśnij, jak wyobrażasz sobie rozwiązanie problemu.

Musisz zdecydować, czy życzysz sobie zwrotu pieniędzy, czy wymiany towaru na nowy, czy wykonania usługi raz jeszcze. Jeżeli nie podoba ci się sposób rozpatrzenia twojej reklamacji, zwróć się do osoby na wyższym stanowisku, aż dotrzesz do kogoś, kto w zadowalający sposób zajmie się sprawą – czasem wymaga to pewnego uporu.

Pamiętaj, że w końcu firmie powinno bardziej zależeć na zachowaniu dobrej opinii wśród klientów, niż na rzeczywistym koszcie wymiany produktu. Jeżeli mimo to nie uda ci się uzyskać satysfakcjonującego rozwiązania, zwróć się do niezależnych organizacji występujących w wielu branłach i gałęziach przemysłu. Ubezpieczenia mają na przykład instytucję rzecznika praw klienta, który zajmuje się rozpatrywaniem skarg na firmy ubezpieczeniowe.

Zawody takie jak lekarze, prawnicy, księgowi, architekci i tym podobne także mają profesjonalne instytucje regulujące ich działania. Skargi ze strony petentów traktowane są przez nie bardzo poważnie.

Twoje prawa

Jako konsument masz pewne określone przepisami prawa. Poniżej zamieszczamy ich streszczenie. W przypadku zakupu towarów, towary powinny:

• odpowiadać opisowi, który im dano,
• mieć zadowalającą jakość i
• być gotowe do użytkowania zgodnie z przeznaczeniem.

W przypadku usług, usługi powinny zostać zrealizowane:

• z należytą starannością,
• zgodnie z umiejętnościami, które deklaruje usługodawca,
• w rozsądnym terminie oraz
• po rozsądnej cenie.

Zawsze jednak pamiętaj, że słowa „rozsądne” i „zadowalające” i im podobne mogą mieć różne interpretacje i to co masz na myśli jako konsument może różnić się od interpretacji przedsiębiorcy.

Zakupy spożywcze

• Szukaj ofert specjalnych i kupuj większe ilości towarów, które się nie psują.
• W supermarketach wypatruj produktów z ich własną marką. Zwykle są one tańsze.
• Kupuj warzywa i owoce w sezonie, w którym rosną albo nawet hoduj je samodzielnie.
• Jeśli to możliwe, unikaj gotowych posiłków i innych wygodnych dań. Zwykle są one drogie.
• Zawsze kupuj z listą zakupów, tak by nie dać się skusić na zakup niepotrzebnych produktów.
• Nie bierz dzieci na zakupy!

Inne zakupy

• Jeśli kupujesz większe ilości, nie bój się targować albo zapytać o rabat.
• Szukaj wyprzedaży – kiedyś bywały tylko w określonych porach w trakcie roku, ale obecnie mogą zdarzyć się zawsze.
• Kupowanie z drugiej ręki może mieć sens – tylko upewnij się, że towar jest sprawny i się nie zepsuje.
• Kupowanie dwuletnich samochodów i korzystanie z nich przez trzy lata to najbardziej ekonomiczny sposób na samochód – upewnij się tylko, że kupujesz samochód po przeglądzie.
• Prawie wszystkie towary (w tym także jedzenie) można obecnie kupić przez Internet, czasem taniej niż w sklepie. Sieć bywa także przydatna przy porównywaniu cen przed zakupem – sprawdzenie kilku cen w porównywarkach w sieci zawsze jest pomocne przed zakupem.

Usługi

• Dobrze jest poprosić o pisemną wycenę przed rozpoczęciem pracy przez usługodawcę.
• Jeśli umiesz, spróbuj wykonać część pracy samodzielnie.
• Używaj żarówek oszczędzających energię.
• Wyjazd wakacyjny może być tańszy, jeśli dokonasz wczesnej rezerwacji albo wykupisz wyjazd w ofercie last minute.

Specjalne okazje

Wielu ludzi nie planuje wydatków na okazje takie jak gwiazdka. Jeśli tego nie planujesz, ryzykujesz, że wydasz za dużo i będziesz później walczyć ze spłatą zadłużenia.

Pomocne może być tu regularne oszczędzanie.

Co to jest kredyt?

Kredyt to rodzaj umowy, w ramach której otrzymujesz pieniądze, które zobowiązujesz się zwrócić w terminie późniejszym. Firmy komercyjnie pożyczające pieniądze lub udzielające kredytu zabezpieczają swoje interesy.

Zabezpieczenia te mają różne formy w zależności od rodzaju kredytu. Na przykład, pożyczający może zyskać prawo przejęcia i sprzedaży części twojej własności w celu pokrycia zadłużenia, jeżeli zaprzestaniesz spłaty.

Inne zabezpieczenia to żyrowanie kredytu przez osoby trzecie (to znaczy, gdy ktoś inny zobowiązuje się spłacić dług, jeśli ty przestaniesz) lub, jako rozwiązanie ostateczne, wezwanie do sądu w celu odzyskania długu.

Po co pożyczamy?

Pożyczanie to wielka odpowiedzialność, więc pożyczaj tylko wtedy, gdy masz pewność, że poradzisz sobie ze spłatą. Czasami pożyczanie może być bardzo przydatne. Na przykład, korzystanie z karty kredytowej przydaje się:

• w sklepach
• podczas zakupów przez internet oraz
• zakupów za granicą.

Pożyczanie jest przydatne także, gdy:

• kupujesz coś na co w innym przypadku nie byłoby by cię stać, na przykład przy zakupie domu, oraz
• masz problemy z płynnością lub inną trudną sytuację.

Jaka jest twoja zdolność kredytowa?

Co to jest ocena sytuacji finansowej? Pożyczający przeprowadza ocenę zdolności kredytowej pożyczającego, aby sprawdzić jego historię kredytową oraz bieżące zadłużenie. Innymi słowy, sprawdza jak bardzo ryzykuje pożyczając ci pieniądze.

Pożyczający oceni cię na podstawie zdolności kredytowej i zdecyduje, czy będziesz w stanie oddać pieniądze, które ci pożyczy.

Inne firmy, jak telefonie komórkowe czy firmy dostarczające np. gaz, energię elektryczną przeprowadzą ocenę Twojej sytuacji finansowej, aby ustalić, czy będziesz w stanie zapłacić za ich usługi.

Jak przeprowadza się ocenę sytuacji finansowej?

Informacje o Tobie i Twoich umowach kredytowych przechowywane są przez agencję badającą wiarygodność kredytową, która udzieli informacji firmom zainteresowanym tym tematem. Dwie największe agencje w Wielkiej Brytanii to Experian i Equifax.

Agencja badająca wiarygodność kredytową zbiera takie informacje, jak:

• adres zameldowania,
• wszelkie decyzje sądu związane z niespłaceniem zadłużenia,
• deklaracje o bankructwie,
• wszystkie byłe i aktualne umowy kredytowe, oraz
• wszelkie najnowsze wnioski o udzielenie kredytu. Pożyczkodawca oceni twoją sytuację na bazie otrzymanych informacji.

Na tej podstawie zdecyduje czy:

• zaproponować ci kredyt na warunkach standardowych,
• zaproponować ci kredyt na warunkach specjalnych (na przykład, na wyższy procent lub z krótszy okresem spłaty) lub
• odrzucić twój wniosek.

Co się dzieje, jeśli moja historia kredytowa nie jest dobra?

Jeśli masz złą historię kredytową uzyskasz negatywną ocenę, która utrzyma się przez sześć lat od momentu, gdy wierzyciel poinformuje o twoim zadłużeniu. Zwykle robione jest to za pośrednictwem sądu i oznacza, że wierzyciel posiada odpowiednie orzeczenie sądu (County Court Judgement).

Jeżeli spłacisz całość zadłużenia w terminie 28 dni, twoja historia kredytowa nie ucierpi. Natomiast, gdy zapłacisz po tym terminie, przez kolejnych sześć lat będziesz miał problemy z uzyskaniem kredytu.

Po sześciu latach twoja historia kredytowa będzie znowu czysta.

Jak uzyskać raport o zadłużeniu?

Jeśli potrzebujesz kopii raportu o własnym zadłużeniu możesz o niego poprosić Experian lub Equifax. Agencje te muszą przesłać ci kopię własnego raportu (za drobną opłatą) w terminie siedmiu dni.

Możesz także dowiedzieć się tego od ręki przez Internet, jednak opłata będzie wyższa.

Praktyczne rady dotyczące zachowania dobrej historii kredytowej

• Nigdy nie pożyczaj, jeśli wiesz, że będziesz mieć problem ze spłatą.
• Zawsze przestrzegaj warunków umowy, którą podpisujesz.
• Zawsze płać co najmniej najniższe opłaty wymagane na karcie kredytowej.
• Nie składaj wniosku o kredyt, jeśli nie chcesz go wziąć.
• Jeśli twoja sytuacja zmieni się na gorsze, bezzwłocznie poinformuj o tym swoich wierzycieli

Więcej informacji o ocenie wiarygodności kredytowej

Pod poniższym adresem można uzyskać bezpłatny egzemplarz broszury „Credit Explained” (Wszystko o kredycie)
Credit Explained
PO Box 857
Stanley Street
Blackburn BB1 3BW.

(Jeśli zdecydujesz się napisać, nie ma potrzeby załączać koperty ze znaczkiem, ale nie zapomnij podać swojego adresu i numeru telefonu.) Telefon: 0870 600 8100 Przewodnik można także bezpłatnie ściągnąć ze strony www.creditaction.org.uk

Strony internetowe

Experian: www.experian.co.uk
Equifax: www.equifax.co.uk
Check my file (służy do sprawdzania wiarygodności kredytowej online): www.checkmyfile.com
Credit Expert (aby uzyskać pomoc i bezpłatną ocenę w Experian): www.creditexpert.co.uk

Karta kredytowa to jedna z metod uzyskania kredytu. Wszystko, za co płacisz kartą kredytową obciąża twój rachunek. Co miesiąc otrzymasz wyciąg z listą wszystkich płatności przy użyciu karty.

Możesz spłacić dowolną kwotę, od minimum do pełnej spłaty. Jeżeli nie spłacisz całości zadłużenia, zostaną od niego naliczone odsetki. Jeśli spóźnisz się z płatnością, zostaniesz obciążony karą za zwłokę.

Ile kosztuje posiadanie karty kredytowej?

Opłaty obejmują:

• odsetki,
• karę za zwłokę w płatnościach, oraz czasem także
• opłatę roczną.

Odsetki (zwane także APR)

Jeżeli nie spłacasz co miesiąc całości zadłużenia, od zaległej kwoty zostaną naliczone odsetki. Odsetki zwane są APR lub annual percentage rate (roczna stopa procentowa).

APR obliczany jest w dość skomplikowany sposób i różni się w zależności od dostawcy usługi. Jednakże, ważne jest, żeby sprawdzić tę liczbę, ponieważ im jest ona wyższa, tym wyższe odsetki będziesz płacić. Odsetki zwykle naliczane są codziennie od wszystkich pozycji znajdujących się na wyciągu.

Jeżeli jednak spłacisz całość zadłużenia widocznego na wyciągu przed terminem płatności, nie zapłacisz żadnych odsetek i do tego należy dążyć. Czasami okoliczności sprawiają, źe nie jesteśmy w stanie spłacać całości zadłużenia na karcie. Warto sprawdzić ile będzie nas to kosztowało.

W tym celu należy ustalić całkowity koszt kredytu. Srawdź całkowity koszt kredytu oraz roczną stopę procentową (APR) zanim zdecydujesz się na dokonanie transakcji kartą.

Aby dowiedzieć się ile będziesz musiał zapłacić za to, źe nie jesteś w stanie spłacić w terminie swojego zadłużenia na karcie, wejdź na www.moneybasics.co.uk i skorzystaj z narzędzia: credit card calculator (kalkulator kart kredytowych).

Nawet jeżeli korzystasz z jednej karty, do różnych usług stosuje się różne oprocentowanie. Odmienne stopy powinny zostać omówione w pakiecie informacyjnym otrzymanym przy składaniu wniosku o kartę.

Dla przykładu różne stopy mogą oznaczać:

• stopę standardową, stosowaną przy płatnościach kartą,
• wyższą stopę stosowaną przy wypłatach gotówki (czego należy unikać), oraz
• niższą stopę, wykorzystywaną w specjalnych promocjach, na przykład przy transferze salda.

Kary za zwłokę

Jeśli nie wykonasz płatności minimalnej na czas, zostaniesz obciążony karą za zwłokę w płatnościach. Jeżeli istnieją istotne przyczyny takiego opóźnienia, jak poważna choroba, niezwłocznie poinformuj o tym bank. W pewnych okolicznościach może będzie skłonny zrezygnować z kar.

Opłata roczna

Niektóre firmy wydające karty kredytowe stosują opłatę roczną.

Inne cechy karty kredytowej

Firmy wydające karty proponują wiele różnych dodatkowych usług i udogodnień dla swoich klientów. Mogą to być na przykład:

Programy lojalnościowe z punktami otrzymywanymi za każdą płatność. Punkty można wykorzystać do zakupów przedmiotów z katalogu, lub jako vouchery albo rabaty na podróże.

Cash back – przy niektórych kartach zamiast programów lojalnościowych oferowane są bonusy gotówkowe, a nie punkty.

Gwarancja ceny (price promise) oznacza, że jeśli dowiesz się, że towar, który zakupiłeś można było kupić taniej, firma zwróci ci różnicę w cenie.

Ubezpieczenie zakupu (purchase cover) daje ochronę ubezpieczeniową przez określoną liczbę dni na wypadek kradzieży lub uszkodzenia zakupionego towaru.

Ubezpieczenie transportu zakupów przez internet obejmuje przedmioty zakupione przez internet w czasie transportu do miejsca zamieszkania kupującego.

Zabezpieczenie przed oszustwem, zabezpiecza przed wykorzystaniem karty przez osobę trzecią bez twojego pozwolenia.

Pomoc w podróżach zagranicznych to numer telefonu, pod którym możesz szukać pomocy, jeśli w czasie podróży zagranicznej utracisz paszport albo będziesz pilnie potrzebować gotówki.

Oferty specjalne – przeniesienie zadłużenia

Wystawcy kart będą zachęcać do przeniesienia zadłużenia z innych kart kredytowych, często oferując znacznie mniejszą stopę procentową.

Jeśli chodzi o przeniesienie zadłużenia, warto wiedzieć:

• jak długo utrzymają się niższe odsetki,
• jakie będą odsetki po zakończeniu okresu promocyjnego,
• jakie są inne warunki, np. limit kredytowy czy terminy płatności, jak obliczane są odsetki, opłaty i kary itp. w porównaniu z obecną kartą,
• przy płatności dla wystawcy karty, jaka kwota pokrywa zadłużenie za bieżące zakupy, wypłaty gotówkowe i przeniesienie zadłużenia.

Wszystkie te informacje mają znaczenie, jeśli chcesz poznać rzeczywiste koszty i korzyści.

Wykorzystywanie karty kredytowej do wypłat gotówkowych Przy użyciu karty kredytowej można wypłacać gotówkę. Wiąże się to z opłatą, zwykle w wysokości 1,5% wypłacanej kwoty z minimalną opłatą w wysokości 1,5 £.

Więc jeżeli często potrzebujesz wypłacać gotówkę, pomyśl o wypłatach większych kwot z mniejszą częstotliwością, aby uniknąć opłat.

Ile wynosi płatność minimalna?

Płatność minimalna to najmniejsza kwota, którą należy spłacić co miesiąc na rachunku. Na przykład, jeśli kwota zobowiązania (zadłużenia) na wyciągu wynosi 1000 £, minimalna płatność wynosić będzie najprawdopodobniej, 25 £ (czyli 2,5% zobowiązania). Niektóre firmy wymagają niższych wpłat – nawet 2% a inne wyższych – nawet do 5%.

Jeżeli będziesz wpłacać tylko płatności minimalne, spłata zadłużenia rozłoży się na 10 do 15 lat.

Kontrolowanie limitu kredytowego

Wszystkie karty kredytowe mają limit kredytowy, oznaczający najwyższą kwotę, którą można wykorzystać przy użyciu karty. Limit kredytowy określany jest indywidualnie przy składaniu wniosku o kartę kredytową. Kwota ta jest widoczna na wyciągu. Regularnie sprawdzaj limit kredytowy, gdyż wystawcy karty mogą go czasem zmienić.

Jeśli tak się stanie, na wyciągu umieszczą informację o nowym limicie. Możesz w dowolnym momencie zmniejszyć swój limit kredytowy. W tym celu skontaktuj się z wystawcą karty. Ponadto w żadnym wypadku nie musisz się zgadzać, jeśli twój limit zostanie zwiększony bez pytania cię o zgodę.

Co się stanie, jeśli ukradną mi kartę?

Kradzież karty należy natychmiast zgłosić i zablokować rachunek. Jeśli jesteś za granicą, banki zwykle udostępniają darmowy numer telefonu pozwalający na zablokowanie karty możliwie szybko.

Chip i PIN

W Wielkiej Brytanii istnieje system mający na celu zmniejszenie liczby przestępstw przy użyciu kart. Nowe karty kredytowe i debetowe mają specjalny elektroniczny chip a przy płaceniu kartą zamiast podpisu prosi się o wprowadzenie PINu.

Więcej informacji na temat chipa i PINu: Strona internetowa: www.chipandpin.co.uk

Jeżeli pożyczasz od rodziny lub przyjaciół, możecie uzgodnić, że zwrócisz dług, gdy tylko będzie to możliwe. Jeżeli pożyczasz z banku, lub innej instytucji finansowej, podpiszesz formalną, pisemną umowę. W umowie zawarte zostaną warunki, na których możesz pożyczyć pieniądze, w tym także wysokość i częstotliwość spłat, wysokość odsetek oraz inne opłaty i koszty.

Przykład Bank zgadza się na udzielenie pożyczki w wysokości 5000 £. Opłata za podpisanie umowy to 100 £ a odsetki wynoszą 8% przez cały czas trwania pożyczki. Jeżeli pożyczka udzielana jest na pięć lat, spłata wyniesie 119 £ miesięcznie. Przez pięć lat zapłacisz w sumie 7140 £, włączając odsetki i opłaty w wysokości 2140 £. Oto jak wygląda wyliczenie. Opłata równa się 100 £ Odsetki wynoszą: (5,000 £ + 100 £) x 8% x 5 (lat) = 2,040 £ Razem 2,140 £ Miesięczne spłaty przez pięć lat (60 miesięcy) wyniosą: 5,000 £ + 2,140 £ ÷ 60 = 119 £ [5,000 £ (wartość pożyczki) + 2,140 £ (opłaty i odsetki) ÷ 60 (miesięcy)]

Po co się zapożyczać?

Jak inne formy kredytu, pożyczka pozwoli zapłacić za zakup, który normalnie znajdowałby się poza twoim zasięgiem. Zanim weźmiesz pożyczkę, pomyśl, czy udałoby ci się zaoszczędzić potrzebną kwotę, zamiast pokrywać dodatkowe koszty odsetek i opłat. Jednakże, jeśli masz zamiar oszczędzać na zakup domu, jego cena najprawdopodobniej będzie rosła szybciej niż oszczędności i nigdy go nie kupisz.

Różne rodzaje pożyczek

Pożyczki bywają zabezpieczone i niezabezpieczone.

Pożyczki zabezpieczone Pożyczki zabezpieczone to takie, w których pożyczkodawca ma „tytuł prawny” do jakieś twojej własności. Oznacza to, że jeśli zaprzestaniesz spłaty pożyczki, pożyczkodawca może przejąć tę własność i sprzedać ją, aby odzyskać swoje pieniądze. Dlatego zawsze trzeba pamiętać, że to pożyczkodawca zyskuje zabezpieczenie, a nie ty!

Przykład – kredyt hipoteczny Kredyt hipoteczny to przykład pożyczki zabezpieczonej. Pożyczkodawca pożycza pieniądze na zakup domu, ale zachowuje do niego tytuł prawny. Jeżeli nie będziesz sobie radzić ze spłatą i nie uda ci się spłacić zadłużenia z jakiegoś innego źródła, pożyczkodawca może nie mieć innego wyjścia jak przejąć dom.

Pożyczki niezabezpieczone Pożyczki niezabezpieczone nie dają pożyczkodawcy żadnego zabezpieczenia. Bank lub instytucja finansowa oferuje pożyczkę, gdy uważa, że będziesz w stanie ją spłacić. Przykład – pożyczka wakacyjna Twój bank udzieli ci pożyczki wakacyjnej na podstawie twojej dobrej historii kredytowej i faktu, że zwykle masz wystarczające dochody, aby sfinansować spłatę.

Ile kosztuje pożyczka?

Na koszt pożyczki składają się wszystkie odsetki płacone przez cały okres trwania pożyczki plus opłaty lub inne obciążenia (płacone zwykle na początku lub pod koniec trwania pożyczki). W naszym wcześniejszym przykładzie koszt pożyczki wynosił 2,140 £ na 5,000 £ pożyczki a koszt ten rozłożony został na 5 lat spłaty.

Zakup wart wydanych pieniędzy

• Upewnij się, że znasz oprocentowanie (APR) i inne opłaty związane z pożyczką, zanim się na nią zdecydujesz.
• Pamiętaj, by sprawdzić, na jaki okres przewidziane są spłaty.
• Nie bój się dowiadywać się o pożyczkę w różnych miejscach.
• Zawsze pamiętaj, aby porównywać porównywalne. Na przykład, nie staraj się porównywać opłat bankowych związanych z debetem na rachunku a kosztami związanymi z pożyczką.
• Podobnie, stopa procentowa w długoterminowym kredycie hipotecznym będzie znacznie niższa niż w krótkoterminowej pilnej pożyczce, zwłaszcza dla kogoś o kiepskiej historii kredytowej.

Potrzebuję pomocy i rady w zarządzaniu moimi finansami

Credit Action to krajowa organizacja charytatywna, promująca wiedzę na temat finasów. Tworzymy informatory pomagające ludziom lepiej zarządzać finansami.
Telefon: 0207 436 9937
Strony internetowe: www.creditaction.org.uk & www.moneybasics.co.uk

The Consumer Credit Counselling Service udziela bezpłatnych, niezależnych porad na temat zarządzania długiem.
Darmowy telefon: 0800 138 1111
Strona internetowa: www.cccs.co.uk

Citizens Advice pomaga ludziom w problemach prawnych, finansowych i innych udzielając bezpłatnych informacji i porad.
Telefon: 0207 833 2181, także do znalezienia w książce telefonicznej.
Strona internetowa: www.citizensadvice.org.uk

The National Debtline to informacja telefoniczna dla dłużników.
Telefon: 0808 808 4000
Strona internetowa: www.nationaldebtline.co.uk

Karty sklepowe

Karty sklepowe (store cards) to rodzaj kart kredytowych. Wiele większych sklepów proponuje je swoim klientom, jako wygodną formę zakupów w ich sklepach. Często wiążą się z nimi dodatkowe oferty, takie jak specjalne rabaty przez określony okres czasu, aby zachęcić klientów do większych zakupów.

Karta sklepowa:

• to inna forma płatności, zastępująca gotówkę, karty kredytowe itp.,
• ma niższy limit kredytowy niż karta kredytowa,
• zwykle może być wykorzystywana wyłącznie w sklepie wystawcy.

Karty sklepowe działają w podobny sposób jak karty kredytowe. Co miesiąc otrzymujesz wyciąg i musisz opłacić przynajmniej płatność minimalną.

Zakupy na raty i leasing

W ramach takich umów kupujesz produkty (zwykle urządzenia AGD lub samochód), a firma ratalna płaci za nie.

Następnie podpisujesz umowę na comiesięczne spłaty na rzecz firmy ratalnej, która jest prawnym właścicielem produktu, do czasu aż uregulujesz całe zadłużenie. Jeżeli przestaniesz spłacać raty, firma ratalna może przejąć zakupione przedmioty.

Odsetki są zwykle wyższe niż w przypadku hipoteki czy pożyczki, gdyż zakupione produkty zaczynają tracić na wartości, więc gdyby firma ratalna musiała je odzyskać, ich wartość byłaby niższa niż cena zakupu.

Oferty „Kup teraz, zapłać później”

W takiej ofercie instytucja finansowa godzi się dostarczyć sprzedawcy pieniądze za zakup do czasu, gdy zaczniesz sam go spłacać. Prawnym właścicielem towaru jesteś ty. Pamiętaj jednak by płacić na czas, tak, by uniknąć płacenia dodatkowych odsetek.

Debet na rachunku bankowym

Bank pozwala ci wypłacić z rachunku bieżącego więcej środków niż na nim masz (do kwoty przyznanego ci limitu). Jeśli przekroczysz ten limit, bank skontaktuje się z tobą, lub odmówi zapłaty czeku, który powoduje przekroczenie limitu. Może także obciążyć cię płatnością za przekroczenie limitu.

Pożyczki skonsolidowane

Pożyczka skonsolidowana to jedna pożyczka, która posłuży do spłaty całego twojego zadłużenia. Pozwala na spłatę jednej skonsolidowanej pożyczki zamiast kilku różnych długów.

W ostatnich latach stała się ona niezmiernie popularną metodą wychodzenia z długów i jest mocno reklamowana. Zwykle obiecuje się w niej niższe odsetki i niższe spłaty miesięczne, ale należy tu zachować czujność. Po pierwsze, często zadłużenie można rozłożyć na znacznie dłuższe okresy spłaty, co oznaczać będzie wyższe odsetki a po drugie zwykle zabezpieczeniem tych pożyczek jest nieruchomość.

Oznacza to, że jeśli nie dasz rady spłacić zadłużenia, możesz stracić swój dom. Przed podjęciem decyzji o skonsolidowaniu pożyczki trzeba poszukać bezpłatnej i niezależnej porady na ten temat.

Korzystanie z karty kredytowej, szybki kredyt w sklepie, kupowanie z katalogu, korzystanie z karty sklepowej – wszystko to są formy pożyczania pieniędzy. Jeśli masz zamiar korzystać z kredytu, poniżej znajdziesz 10 najlepszych rad, opracowanych przez Office of Fair Trading, które pomogą ci pożyczać bezpiecznie.

Czy stać Cię na to?

Przed podjęciem zobowiązania finansowego upewnij się, że podołasz spłatom – przygotuj budżet i nie daj się namówić na większą pożyczkę niż potrzeba.

Szukaj tańszego kredytu.

Pierwsza oferta to niekoniecznie najlepsza oferta. Jest wiele rodzajów kredytu i wiele stóp procentowych przy pożyczkach bankowych, kartach kredytowych, zakupach ratalnych itd. Nie płać więcej niż musisz: nie kupujesz pierwszego z brzegu telewizora – kredytu też nie.

Czytaj formularze zanim je podpiszesz.

Jeśli ich nie rozumiesz, poproś o pomoc biuro standardów handlowych albo Citizens Advice. Gdy już podpiszesz, nie możesz zmienić zdania, jeśli podpisujesz na terenie sprzedawcy lub pożyczkodawcy. Jeśli podpisujesz umowę w innym miejscu, będziesz mieć krótki okres na „przemyślenie” i zmianę zdania.

Dokładnie sprawdź ile będzie trzeba spłacić, włączając odsetki i opłaty. Czy warto?

Porównuj APR.

To najłatwiejszy sposób na porównanie podobnych produktów kredytowych – jeśli szukasz karty kredytowej, wybierz taką z najniższym APR. Zwykle im niższe APR, tym niższe odsetki. Niekiedy niskie APR proponowane jest tylko na krótki czas.

Sprawdź czy nie ma innych opłat, takich jak opłaty pożyczkodawcy czy opłaty za udzielenie pożyczki.

Patrz na długość pożyczki, nie tylko na miesięczne raty. Im dłuższa pożyczka, tym większe zapłacisz odsetki.

Sprawdź czy nie ma opcji do wyboru. Na przykład czasem w umowie umieszczone jest ubezpieczenie spłaty pożyczki, którego nie chcesz. Nie musisz się na nie zgadzać i często nie byłby to dobry interes. Nie chciałbyś, by w supermarkecie ktoś wrzucał ci dodatkowe towary do koszyka – pożyczkodawca też nie powinien!

Gdy zabezpieczeniem pożyczki jest twój dom i przestaniesz spłacać, możesz go stracić.

Jeśli żyrujesz komuś pożyczkę, będziesz musiał ją spłacić, jeśli ta osoba tego nie zrobi.

Dla naszych celów zdefiniujemy oszczędzanie jako odkładanie pieniędzy na rachunku oszczędnościowym lub depozytowym. Pieniądze są bezpieczne i zarabiają zgodnie z oprocentowaniem stałym lub zmiennym.

Inwestowanie to zakup akcji lub obligacji spółek. Zwane są one “papierami wartościowymi”. Zawsze jest w nich element ryzyka, gdyż kapitał (zainwestowane pieniądze) może ulec zmniejszeniu lub zwiększeniu. Inwestycje zarabiają w formie dywidend, powiązanych z zyskami wypracowanymi przez spółkę.

Opcje oszczędzania

Oszczędności krótkoterminowe Dobrze jest trzymać część pieniędzy na rachunku oszczędnościowym, do którego będziesz mieć dostęp w ciągu tygodnia lub najdłużej miesiąca.

Pieniądze te przydają się, gdy:

• potrzebujesz pilnie naprawić coś w domu lub samochodzie, lub
• chcesz pomóc członkowi rodziny w nagłej potrzebie.

Zdecyduj do jakiej kwoty chcesz mieć łatwy dostęp, a następnie znajdź odpowiedni rachunek oszczędnościowy z najlepszym oprocentowaniem.

Oszczędności długoterminowe Być może oszczędzasz na jakiś większy zakup w przyszłości. W takim przypadku możesz zdecydować się na rachunek depozytowy o określonym terminie.

Zwykle oprocentowanie na rachunku depozytowym jest korzystniejsze od tego na rachunku oszczędnościowym, ale dostęp do gotówki będzie trudniejszy (chyba, że zmniejszy się oprocentowanie).

Wielu ludzi decyduje się na zachowanie części pieniędzy na rachunku oszczędnościowym i inwestuje resztę.

Certyfikaty oszczędnościowe (National Savings Certificates) Niektóre z certyfikatów dają stałe odsetki, a inne zwiększają wartość wraz z inflacją. Zyski z oszczędności nie są opodatkowane..

Indywidualne rachunki oszczędnościowe (Individual Savings Accounts ISA)

• W ISA można zainwestować do 7,000 £ rocznie, ale tylko 3,000 £ może być w formie depozytów gotówkowych (tzn. w banku lub towarzystwie budowlanym).
• Reszta powinna składać się z połączenia gotówki, udziałów i akcji, jednostek udziałowych w trustach, polisy na życie i National Savings. Z gotówką na ISA nie będzie problemu, pamiętaj natomiast, że akcje mogą pójść zarówno w górę, jak i w dół.
• Zwykle nie ma minimalnego okresu „zamrożenia”. Z własnego ISA możesz w dowolnym momencie wypłacić gotówkę.
• Środki na ISA są wolne od podatku.

Emerytury Rząd zachęca obywateli do oszczędzania na swoją przyszłą emeryturę poprzez obniżanie podatków od składek wpłacanych na konta emerytalne.

Towarzystwa pomocy wzajemnej Towarzystwa pomocy wzajemnej mają prawo wydawać „polisy ubezpieczeniowe i polisy na życie wolne od podatku”. Limit składek opłacanych przez członków wynosi 25 £ miesięcznie (lub 270 £ rocznie). Jednakże wszystkie zyski są wolne od podatku.

Plany akcji pracowniczych Tworzone są by wzbudzać w pracownikach postawy lojalnościowe. Plany te nagradzają pracowników, gdy w wyniku ich pracy firma ma dobre wyniki.

Pozwalają pracownikom na regularne oszczędzanie i zakup akcji spółki po obniżonej cenie. Zyski z udziałów są zwolnione z podatku dochodowego, lecz nie z podatku od zysków kapitałowych, od dochodów powyżej określonego limitu.

Porady podatkowe

Dowiedz się więcej na temat podatków Należy tak organizować swoje finanse, by płacić możliwie najniższe podatki. Kwestie podatkowe wydają się bardzo skomplikowane i ludzie czasem myślą, że nigdy nie będą w stanie ich pojąć.

Możesz się tak czuć, zwłaszcza, jeżeli dotychczas sprawami tymi zajmował się twój partner. Jednakże z odrobiną wiedzy i pomocy ze strony urzędu skarbowego (Inland Revenue) możesz szybko zmniejszyć wysokość płaconego podatku.

Strona internetowa urzędu skarbowego jest bardzo przydatna (www.inlandrevenue.gov.uk), a sam urząd wydaje wiele bezpłatnych i łatwych do zrozumienia informatorów.

Twój lokalny urząd skarbowy z przyjemnością odpowie na wszelkie twoje pytania (sprawdź numer w książce telefonicznej).

Sprawdź, jaki masz kod podatkowy

Broszura „Understanding your Tax Code” dostępna jest w urzędzie skarbowym.

Przewodnik ten pomoże zrozumieć system kodów i sprawdzić, czy twój kod podatkowy zawiera prawidłowe odliczenia osobiste.

Ubiegaj się o odliczenia

Sprawdź, czy wykorzystujesz wszystkie dostępne ci ulgi. Więcej informacji znajdziesz w lokalnym urzędzie lub na stronie internetowej.

Dobrze wykorzystuj oszczędności podatkowe

Przejrzyj swoje oszczędności i inwestycje i sprawdź, czy dobrze wykorzystujesz produkty i rachunki wolne od podatku, takie jak indywidualne rachunki oszczędnościowe (ISA), niektóre produkty typu National Savings, w tym także certyfikaty oszczędnościowe i obligacje (Premium Bonds).

Rachunki bankowe i rachunki w towarzystwach budowlanych

Od odsetek na rachunkach bankowych i w towarzystwach budowlanych potrącana jest podstawowa stawka podatku dochodowego w momencie wypłaty (jeżeli przekraczasz któryś z progów podatkowych, podatek będzie odpowiednio wyższy). Jeżeli nie jesteś płatnikiem podatku, możesz poprosić o wypłatę odsetek brutto (przed opodatkowaniem) wypełniając formularz R85 dostępny w oddziale banku lub towarzystwa budowlanego.

Przy użyciu formularza R40 dostępnego w lokalnym urzędzie skarbowym możesz zwrócić się o zwrot podatku już potrąconego.

Terminowe składanie deklaracji podatkowych

Jeżeli musisz wypełniać zeznania podatkowe, pamiętaj, by robić to zawsze przed terminem, aby uniknąć kar i dopłat. Zeznanie podatkowe przesyła się w kwietniu każdego roku a terminy ostateczne to 30 sierpnia lub 31 stycznia następnego roku (w zależności od tego, czy sam wypełniasz deklaracje, czy robi to urząd).

Dalsze informacje

Inland Revenue
Telefon: numer lokalnego biura sprawdź w książce telefonicznej.
Strona internetowa: www.inlandrevenue.gov.uk

National Savings and Investments
Telefon: 0845 964 5000
Strona internetowa: www.nsandi.com

Głównym celem ubezpieczania się jest zapewnienie sobie zabezpieczenia finansowego, gdy dzieje się coś złego, na wypadek katastrofy naturalnej, wypadku samochodowego, choroby itp.

Ubezpieczenie daje ochronę finansową przed stratami. Aby zapewnić sobie tę ochronę, należy opłacać składki ubezpieczeniowe na rzecz ubezpieczyciela.

Na przykład, jeśli spłonie twój dom, a jest on ubezpieczony, możesz ubiegać się u ubezpieczyciela o wypłatę całości lub części wartości domu (w zależności od polisy). Jeśli nie masz pewności czy stać cię na ubezpieczenie, zadaj sobie pytanie, jak sobie poradzisz bez niego.

Rodzaje ubezpieczeń

Ubezpieczenie domu Mądrze jest ubezpieczyć dom (budynek) od pożaru, zalania i zniszczenia. Jeżeli masz hipotekę, pożyczkodawca będzie wymagał ubezpieczenia domu co najmniej do wysokości pozostałego zadłużenia. Ubezpieczenie wyposażenia domu pokrywa straty powstałe w wyniku zniszczenia, pożaru, zalania i kradzieży.

Ubezpieczenie samochodu Ubezpieczenie samochodowe od odpowiedzialności cywilnej osób trzecich jest wymagane prawem. Pokrywa ono szkody, które spowodujesz w innym pojeździe w wyniku wypadku komunikacyjnego. Jednakże nie pokrywa ono strat powstałych w twoim samochodzie.

Ubezpieczenie autocasco chroni bieżącą wartość rynkową twojego samochodu w przypadku szkody w wyniku kradzieży lub uszkodzenia w wyniku pożaru czy wypadku. Ubezpieczenia samochodowe zwykle oferują zniżki za brak roszczeń. Jeżeli w ostatnich kilku latach nie ubiegałeś się o wypłatę odszkodowania, twoje składki będą niższe.

Ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków i skutków choroby Możesz ubezpieczyć się od następstw wypadków i chorób. Ubezpieczenie obejmie różnicę pomiędzy świadczeniami socjalnymi wypłacanymi przez państwo a utraconymi dochodami.

Ubezpieczenia zdrowotne  Obejmuje koszty leczenia w prywatnych szpitalach lub koszty innych form leczenia w prywatnej służbie zdrowia. Może obejmować między innymi leczenie dentystyczne i okulistyczne.

Ubezpieczenia dla zwierząt Rachunki od weterynarza bywają wysokie, a ubezpieczenie dla zwierząt pokrywa przynajmniej część tych wydatków.

Ubezpieczenia podróżne Obejmuje ryzyka takie jak utrata bagażu czy koszty opieki medycznej za granicą.

Polisa na życie Ubezpieczenie to obejmuje przede wszystkim dużą kwotę wypłacaną w przypadku śmierci ubezpieczonego. Jest to niezmiernie istotne, jeśli pozostawia się osoby zależne od ubezpieczonego. „Polisa czasowa” oferuje podobne zabezpieczenie, lecz tylko przez określony czas.

Często polisa taka zawierana jest w momencie zaciągania kredytu hipotecznego, aby zadbać o spłatę kredytu, jeśli główny pożyczkobiorca umiera.

Ubezpieczenie na dożycie łączy polisę na życie z oszczędzaniem i polega na tym, że jeśli ubezpieczony umrze przed osiągnięciem określonego wieku, jego spadkobiercy otrzymają odszkodowanie, jeśli natomiast dożyje tego wieku, sam je otrzyma.

W jaki sposób otrzymuje się polisę?

Kontaktuj się bezpośrednio z firmami ubezpieczającymi. Pamiętaj, że szukasz najlepszej oferty. Skontaktuj się z agentem ubezpieczeniowym, który pomoże ci znaleźć polisę najlepiej spełniającą twoje oczekiwania. Poproś swój bank o pomoc.

Zakup wart wydanych pieniędzy Ocena twojej historii kredytowej i współczynnika ryzyka może wpłynąć na obniżenie składek.

Może otrzymać zniżkę, jeśli, na przykład:

• w okresie ostatnich kilku lat nie wypłacano ci odszkodowania,
• w miejscu zamieszkania założone zostały zabezpieczenia,
• zgodzisz się ubezpieczać w tej samej firmie przez kilka lat.

Dalsze informacje

Association of British Insurers
Strona internetowa: www.abi.org.uk

AER (Annual equivalent rate) – oprocentowanie po uwzględnieniu procentu składanego, stosowane przy porównywaniu oprocentowania na rachunkach oszczędnościowych. Zwykle, im wyższa jest ta stopa, tym lepiej.

Agencja badająca wiarygodność kredytową – organizacja, która zbiera informacje na temat historii kredytowej ludności i przekazuje je potencjalnym pożyczkodawcom.

Aktywa – majątek, posiadane przedmioty takie jak samochody, nieruchomości i pieniądze.

APR (Annual percentage rate) – Roczna stopa procentowa – rzeczywiste roczne koszty pożyczki, włączając oprocentowanie i opłaty. Zwykle, im niższa jest ta stopa, tym lepiej.

ATM (Automated teller machine) – Bankomat, służy klientom banku do wypłaty gotówki i przeprowadzania innych operacji.

Bankowość internetowa – usługa, która pozwala posługiwać się rachunkiem bankowym przez Internet.

Bankowość telefoniczna – przeprowadzanie operacji bankowych przez telefon.

Bankructwo – procedura prawna określająca, że dana osoba nie jest w stanie spłacić swojego zadłużenia oraz dostarczająca ochrony dłużnikowi (osobie zadłużonej).

Budżet – plan finansowy, przygotowany przez osobę, rodzinę, firmę lub organy rządowe. Zwykle obejmuje okres miesiąca lub roku, choć bywają też dłuższe.

Czek – pisemne polecenie dla banku do wypłaty określonej kwoty pieniędzy wymienionej osobie. Czek musi być datowany i podpisany.

Czekowa karta gwarancyjna – jest to karta wystawiana przez bank, która gwarantuje wypłatę do określonego limitu. Jeśli płacisz czekiem, zostaniesz poproszony o okazanie tej karty.

Debet na rachunku – umowa z bankiem, która pozwala klientom wypłacić z rachunku bieżącego więcej środków niż posiadają. Jest to forma pożyczania.

Depozyt – pieniądze wpłacone na rachunek bankowy. Można go założyć wpłacając gotówkę lub czek bezpośrednio w banku lub w formie depozytu bezpośredniego, na przykład zakładanego przez pracodawcę. Depozyt może być to także kwota pieniędzy odłożona w celu wykazania intencji dokonania zakupu danego przedmiotu w przyszłości, na przykład w formie zaliczki na zakup domu.

Dochód – pieniądze otrzymane lub zarobione w pewnym okresie czasu.

Dochód brutto – pełna kwota zarobionych pieniędzy (tzn. przez wszelkimi potrąceniami, takimi jak podatek).

Dochód netto – wysokość dochodu po wszystkich potrąceniach (na przykład podatkach czy ubezpieczeniu społecznym). Zwana także „wypłatą na rękę”.

Kredyt hipoteczny – pożyczka na sfinansowanie zakupu domu, zabezpieczona tym domem.

Historia kredytowa – zapis historii kredytu zaciąganego przez daną osobę w przeszłości.

Indywidualne porozumienie dobrowolne (Individual voluntary arrangement – IVA) – alternatywa dla bankructwa. Jest to porozumienie pomiędzy wierzycielem i jego klientami dotyczące spłaty zadłużenia w określonym czasie.

Indywidualny rachunek oszczędnościowy (Individual Savings Account – ISA) – forma oszczędzania i inwestowania objęta ulgami podatkowymi.

Kapitał – cały majątek osoby lub firmy pomniejszony o zobowiązania.

Karta debetowa – karta wydawana przez bank. Jest wykorzystywana w podobny sposób, jak karty kredytowe, przy czym rachunek bankowy obciążany jest natychmiast.

Karta kredytowa – karta wykorzystywana do pożyczania gotówki lub opłacania zakupów. Karta pozwala jej posiadaczowi na zaciągnięcie kredytu, który będzie mógł co miesiąc spłacić. Karta obciążeniowa jest podobna do karty kredytowej, lecz jej posiadacz musi spłacić całe zadłużenie w tym samym miesiącu.

Karta sklepowa – działa tak jak karta kredytowa, lecz może być wykorzystywana tylko w sklepie, który ją wystawił.

Koszt pożyczki – całkowity koszt pożyczki, zawierający odsetki, wszystkie obciążenia, opłaty i inne.

Kredyt – pieniądze na zakup towarów lub usług, które kredytobiorca spłaci w przyszłości.

Limit kredytowy – maksymalna kwota pieniędzy do wykorzystania przy użyciu karty kredytowej.

Nieuregulowane saldo – kwota do zapłaty na rachunku.

Niezabezpieczona pożyczka lub kredyt – pożyczka niezabezpieczona zastawem ani w inny sposób.

Ocena zdolności kredytowej – ocena możliwości spłaty zadłużenia na podstawie historii kredytowej i posiadanego majątku.

Odrzucenie czeku (czek bez pokrycia) – procedura, w ramach której bank odmawia realizacji czeku, ponieważ na rachunku klienta brak wystarczających środków.

Odsetki – kwota zarobiona od pieniędzy złożonych na rachunku bankowym, lub płacona w przypadku pożyczania pieniędzy.

Odsetki składane – odsetki płacone lub otrzymywane od kwoty początkowej pożyczki lub inwestycji oraz innych odsetek naliczanych od pożyczki lub inwestycji.

Opłata minimalna – najmniejsza kwota, którą musisz zapłacić w ramach spłaty zadłużenia na karcie kredytowej. Jest ona wymieniona na wyciągu.

PIN (Osobisty numer indentyfikacyjny) – pozwala na uzyskanie dostępu do informacji i pieniędzy, na przykład z ATM. Nigdy nie zdradzaj nikomu swojego PINu.

Planowanie finansowe – proces ustalania celów finansowych i przygotowywania planów (na przykład budżetów) osiągnięcia tych celów.

Podatek dochodowy – podatek od dochodów osobistych. Zwykle potrącany z wynagrodzenia. Podatek od przychodów kapitałowych to podatek płacony od przychodów kapitałowych.

Polecenie zapłaty – forma płatności uzgodniona z posiadaczem rachunku bankowego, która pozwala wierzycielowi na wypłatę pieniędzy z rachunku bankowego dłużnika. Często wykorzystywana do regulowania rachunków, na przykład za gaz lub elektryczność.

Pożyczka – umowa między pożyczkodawcą i pożyczającym. Pożyczający zgadza się zwrócić pożyczane pieniądze w określonym czasie wraz z odsetkami lub bez nich.

Przejęcie – procedura prawna, która polega na przejęciu prawa własności do nieruchomości, która stanowiła zabezpieczenie pożyczki, lub na przejęciu towarów sprzedawanych w systemie ratalnym, gdy dłużnik zaprzestanie spłaty zadłużenia.

Przychód kapitałowy – to zysk uzyskany z posiadanych aktywów.

Rachunek bieżący – rachunek bankowy, na którym klient deponuje pieniądze i wypłaca je gotówką, czekiem, stałym zleceniem lub poleceniem zapłaty.

Rachunek oszczędnościowy – rachunek bankowy, na którym wypłacane są odsetki. Nie jest on przeznaczony do codziennego użytkowania.

Rzecznik praw – oficjalny urzędnik badający skargi obywateli na rząd i jego organy.

Saldo na rachunku – dokładna kwota pieniędzy znajdujących się na rachunku.

Saldo minimalne – najmniejsza kwota pieniędzy, którą należy posiadać na rachunku bankowym.

Sort code – sześciocyfrowy numer wydrukowany na czeku identyfikuje twój bank i oddział.

Sprzedaż ratalna – forma kredytu polegająca na wpłacie zaliczki i regularnych miesięcznych płatnościach. Aż do całkowitego uregulowania płatności, towary należą do firmy udzielającej kredytu a kredytobiorca wynajmuje je od tej firmy.

Stałe zlecenie – regularne (zwykle miesięczne) płatności wykonywane przez bank w twoim imieniu. W przeciwieństwie do polecenia zapłaty, kwotę płatności można zmienić tylko na twoje polecenie.

Środki uwolnione – gdy wpłacasz środki na swoje konto, ich rozliczenie może zająć kilka dni. Do czasu zakończenia tego procesu, nie możesz z nich korzystać.

Stopa procentowa – oprocentowanie wyrażone w procentach, najczęściej w skali roku.

Ubezpieczenie – umowa biznesowa (zwana polisą), w której ubezpieczyciel zobowiązuje się do wypłaty określonej kwoty, w przypadku zajścia określonych zdarzeń, takich jak kradzież lub wypadek. Koszt ubezpieczenia zwany jest składką.

Wierzyciel – osoba lub firma pożyczająca pieniądze.

Wyciąg bankowy – dokument przesyłany klientowi przez bank, zawierający listę operacji (wpłat i wypłat) na rachunku. Zwykle przesyłany co miesiąc. Wypłata – wycofanie pieniędzy z rachunku bankowego.

Wypłata na rękę – patrz dochód netto. Zastaw – przedmiot należący do pożyczającego, który pożyczkodawca ma prawo przejąć, jeżeli pożyczający nie dopilnuje spłat (przestanie spłacać zadłużenie).

Zobowiązania – długi

Zabezpieczona pożyczka lub kredyt – pożyczka, której zabezpieczeniem jest nieruchomość lub inny majątek

Najbliższa pomoc

Zawsze możesz zadzwonić do Credit Action, krajowej organizacji charytatywnej zajmującą
się edukacją finansową: 0207 436 9937. Możemy także zasugerować alternatywne
rozwiązania dostępne lokalnie.

We wszystkich lokalnych społecznościach są Citizens Advice Bureaux. Udzielają one
bezpłatnej i dyskretnej pomocy we wszystkich aspektach życia. Aby znaleźć najbliższe
biuro i ich numer kontaktowy, sprawdź w książce telefonicznej, lub wejdź na stronę:
www.citizensadvice.org.uk

Doradztwo w problemach z zadłużeniem i doradztwo finansowe

Credit Action
Jesteśmy krajową organizacją charytatywną promującą wiedzę na temat pieniądza.
Tworzymy informatory pomagające ludziom lepiej zarządzać finansami.
Telefon: 0207 436 9937
Strony internetowe: www.creditaction.org.uk and
www.moneybasics.co.uk

Consumer Credit Counselling Service (CCCS)
Jako jedna z największych organizacji charytatywnych doradzających w problemach
z zadłużeniem CCCS dostarcza darmowej i dyskretnej rady w problemach z długami.
Telefon: 0800 138 1111
Strona internetowa:: www.cccs.co.uk

National Debt Line
Oferuje bezpłatne doradztwo w problemach z zadłużeniem przez telefon.
Telefon: 0808 808 4000
Strona internetowa: www.nationaldebtline.co.uk

Debt Advice Bureau
Oferuje bezpłatną pomoc on-line w problemach z zadłużeniem.
Strona internetowa: www.debtadvicebureau.org

The Bankruptcy Association
Oferuje pomoc dla wszystkich osób rozważających albo
przechodzących przez proces bankructwa.
Telefon: 01524 64305
Strona internetowa: www.theba.org.uk

Karty kredytowe

Chip i PIN
Strona internetowa wyjaśniająca, jak
działają środki bezpieczeństwa w kartach
kredytowych.
Strona internetowa: www.chipandpin.co.uk

Ubezpieczenie

Association of British Insurers
Organizacja zrzeszająca wszystkich największych
ubezpieczycieli.
Telefon: 0207 600 3333
Strona internetowa: www.abi.org.uk

Samochód

The AA
Informacja o samochodach i innych pojazdach motorowych – od informatorów
do doradztwa i finansów.
Telefon: 0870 600 0371
Strona internetowa: www.theaa.com

The RAC
Wszystko, co ma związek z motoryzacją.
Telefon: 08705 722 722
Strona internetowa: www.rac.co.uk

Drivers and Vehicle Licensing Authority (DVLA)
Strona, która pomaga przy zdobywaniu licencji na pojazdy.
Telefon: 0870 240 0009
Strona internetowa: www.dvla.gov.uk

Dom

Royal Institute of Chartered Surveyors
Pomoc w zalezieniu rzeczoznawcy budowlanego.
Telefon: 0870 333 1600
Strona internetowa: www.rics.org

Inne przydatne strony

Department for Work and Pensions
Wydział udzielający różnych informacji na temat zatrudnienia,
emerytur i świadczeń.
Telefon: 0845 6060 265 (emerytury)
Strona internetowa: www.dwp.gov.uk

Office of Fair Trading
Organ rządowy broniący praw konsumentów.
Telefon: 08454 04 05 06 (Consumer Direct)
Strona internetowa: www.oft.gov.uk

Consumer Direct
Pomoc i doradztwo dla konsumentów w Wielkiej Brytanii
Telefon: 08454 04 05 06
Strona internetowa: www.consumerdirect.gov.uk

The Financial Services Authority
Organ rządowy pomagający konsumentom w uzyskaniu uczciwych umów.
Telefon: 0207 066 1000
Strony internetowe: www.fsa.gov.uk & www.moneymadeclear.org.uk

Social Fund
Fundusz rządowy wspierający finansowo osoby najbardziej potrzebujące.
Telefon: 0845 6088538 lub, aby otrzymać pilną pożyczkę kryzysową 0800 0328352

Wsparcie dla studentów

Student Loans Company
Pomoc w procesie uzyskiwania pożyczek studenckich.
Telefon: 0800 405010
Strona internetowa: www.slc.co.uk

Support 4 Learning
Internetowy zasób wiedzy dotyczącej wszelkich typów nauczania z linkami do stron
internetowych, które wspierają szerzenie wiedzy na temat zarządzania pieniędzmi.
Strona internetowa: www.support4learning.com

Aim Higher
Strona internetowa przydatna wszystkim, którzy myślą o studiach wyższych.
Strona internetowa: www.aimhigher.ac.uk

Department for Education and Skills
Organ rządowy odpowiedzialny za wszystkie aspekty edukacji.
Telefon: 0870 00 2288
Strona internetowa: www.education.gov.uk

National Union of Students
Przewodniko, poracy, fakty i inne zasoby na temat studiowania w Wielkiej Brytanii.
Telefon: 0871 221 8221
Strona internetowa: www.nusonline.co.uk

Dzieci

Wychowywanie dzieci
Na tej stronie znajduje się wszystko na temat wychowywania dzieci.
Telefon: 0208 883 8621
Strona internetowa:www.raisingkids.co.uk

Rodzice, drobniaki i grubsze
Strona internetowa pomagająca rodzicom i dzieciom radzić sobie z pieniędzmi.
Telefon: 0800 652 0775
Strona internetowa: www.moneystuff.co.uk

Oszczędzanie dla dzieci
Strona internetowa przedstawiająca dzieciom różne sposoby oszczędzania
Strona internetowa: www.savingforchildren.co.uk

Child Support Agency
Organ rządowy, który zajmuje się wszystkimi zagadnieniami związanymi
z utrzymaniem dzieci.
Telefon: 08457 133133
Strona internetowa: www.csa.gov.uk

Wiarygodność kredytowa

Experian
Informacje na temat twojej historii kredytowej.
Telefon: 0800 656 9000
Strona internetowa: www.experian.co.uk

Equifax
Informacje na temat twojej historii kredytowej.
Strona internetowa: www.equifax.co.uk

Check My File
Strona internetowa, która pomoże ci sprawdzić twoją historię kredytową online.
Strona internetowa: www.checkmyfile.com

Credit Expert
Strona internetowa, która pomoże ci sprawdzić twoją historię kredytową online.
Strona internetowa: www.creditexpert.co.uk

Podatki i rachunki

Inland Revenue (urząd skarbowy)
Organ rządowy odpowiedzialny za wszystkie formy opodatkowania.
Telefon: see your local book
Strona internetowa: www.inlandrevenue.gov.uk

Chartered Accountants Directory
Strona, która pomoże znaleźć najbliższego księgowego.
Strona internetowa: www.chartered-accountants.co.uk

Chartered Association of Certified Accountants
Strona, która pomoże znaleźć najbliższego księgowego.
Strona internetowa: www.acca.org.uk

Oszczędności
National Savings and Investments
Informacje o wszystkich rządowych produktach oszczędnościowych.
Telefon: 0845 964 5000
Strona internetowa: www.nsandi.com